ทำไมวิดีโอบันทึกหน้าจอถึงมีเสียงก้อง (และวิธีแก้)
เสียงก้อง เสียงซ้อนสองชั้น หรือเสียงสะท้อนกลวง ๆ ในวิดีโอบันทึกหน้าจอ เกือบทั้งหมดมาจากลูประหว่างลำโพงกับไมโครโฟน มาดูวิธีแก้กัน
คุณอัดเสร็จ กดเล่นดู แล้วได้ยินเสียงตัวเองสองครั้ง บางครั้งเป็นเสียงสะท้อนกลวง ๆ ตามมาเสี้ยววินาที บางครั้งเป็นสำเนาเต็ม ๆ อีกชุดหนึ่ง เหมือนคนสองคนอ่านสคริปต์เดียวกันแบบเหลื่อมกันเล็กน้อย ไม่ว่าจะแบบไหนไฟล์นั้นก็ใช้ไม่ได้ และการอัดใหม่มักได้ผลเหมือนเดิม เพราะต้นเหตุอยู่ที่การตั้งค่าเสียง ไม่ใช่ที่การอัด
เกือบทั้งหมดสืบย้อนไปยังเรื่องเดียว นั่นคือเสียงออกจากลำโพงแล้ววนกลับเข้าไมโครโฟน เมื่อรู้ว่าลูปนี้อยู่ตรงไหน การแก้ใช้เวลาราวหนึ่งนาที
สามปัญหาที่ถูกเรียกรวม ๆ ว่า “เสียงก้อง”
ก่อนจะไปปรับตั้งค่า ให้แยกก่อนว่าคุณเจอแบบไหน ทั้งสามฟังคล้ายกันแต่วิธีแก้ต่างกันโดยสิ้นเชิง
- เสียงซ้อน ทุกคำได้ยินสองครั้ง เหลื่อมกันตั้งแต่หนึ่งในสิบวินาทีจนถึงหนึ่งวินาทีเต็ม ชุดที่สองมักฟังบางกว่าและไกลกว่า นี่คือลูประหว่างลำโพงกับไมโครโฟน
- เสียงสะท้อนห้อง เสียงคุณฟังเหมือนอัดในครัวที่ว่างเปล่า มีเสียงเดียวแต่มีหางเสียงของห้องตามมา ไม่มีการซ้อน นี่คือปัญหาของห้อง ไม่ใช่ของซอฟต์แวร์
- เสียงหอน เสียงแหลมที่ดังขึ้นเรื่อย ๆ ระหว่างอัด เกิดเมื่อลูปดังพอจะเลี้ยงตัวเอง มักมาจากลำโพงที่หันเข้าหาไมโครโฟนที่เปิดอยู่พร้อมเกนสูง
ปัญหาที่พบบ่อยที่สุดคือเสียงซ้อน เริ่มจากตรงนั้น
สาเหตุที่ 1: ลำโพง + ไมโครโฟน + เสียงระบบ
Recorded บันทึกไมโครโฟนและเสียงระบบเป็นสองแหล่งแยกกัน ในหน้าต่างหลักมีปุ่มสลับสามปุ่ม ได้แก่ ไมโครโฟน (มีเมนูเลือกอุปกรณ์และมิเตอร์ระดับเสียงแบบเรียลไทม์) กล้อง และ เสียงระบบ เมื่อเปิดแหล่งเสียงทั้งสอง จะมีสองสิ่งถูกบันทึกพร้อมกัน
- ทุกอย่างที่คอมพิวเตอร์เล่น ดึงตรงจากเอาต์พุตเสียงของระบบ
- ทุกอย่างที่ไมโครโฟนได้ยิน
ถ้าคุณฟังผ่านลำโพง ไมโครโฟนก็ได้ยินลำโพงด้วย สิ่งที่กำลังเล่นอยู่ ไม่ว่าจะเป็นวิดีโอในเดโม การประชุมออนไลน์ หรือเสียงเอฟเฟกต์ จะเข้าไปอยู่ในไฟล์สองครั้ง ครั้งแรกใสสะอาดจากเอาต์พุตของระบบ อีกครั้งช้ากว่าไม่กี่มิลลิวินาที ทึบ ๆ ผ่านอากาศเข้าไมโครโฟน ระหว่างอัดหูของคุณจะไม่สนใจมัน แต่ตอนเปิดฟังจะได้ยินชัด
วิธีแก้คือใส่หูฟัง หูฟังอะไรก็ได้ มีสายหรือไร้สายก็ได้ ทันทีที่ลำโพงหยุดส่งเสียงออกมาในห้อง สำเนาชุดที่สองก็หายไป การเปลี่ยนเพียงข้อเดียวนี้แก้ปัญหาเสียงซ้อนได้เกือบทุกกรณี
ถ้าใส่หูฟังไม่ได้จริง ๆ ทางเลือกคือปิดเสียงระบบเมื่อวิดีโอไม่จำเป็นต้องใช้ หรือลดเสียงลำโพงให้ต่ำพอที่เสียงรั่วจะอยู่ใต้เสียงพูดของคุณ ทิวทอเรียลที่มีแต่เสียงบรรยายมักไม่ต้องใช้เสียงระบบเลย
สาเหตุที่ 2: คุณอยู่ในสายที่กำลังบันทึก
การบันทึกการประชุมเป็นกรณีพิเศษของลูปเดียวกัน และเกิดได้แม้คุณจะใส่หูฟัง
เมื่อบันทึกวิดีโอคอลโดยเปิดเสียงระบบ คุณกำลังเก็บสิ่งที่แอปประชุมส่งกลับมาให้คุณฟัง นั่นคือเสียงของคนอื่น ซึ่งไม่ควรมีเสียงของคุณอยู่ด้วย แต่ถ้าคู่สนทนาฟังผ่านลำโพง เสียงของคุณจะถูกไมโครโฟนของเขาส่งกลับมา ช้ากว่าเดิมไม่กี่ร้อยมิลลิวินาที และตกลงไปในแทร็กเสียงระบบ ทับอยู่บนแทร็กไมโครโฟนที่ใสสะอาดของคุณ
กรณีนี้แก้จากฝั่งคุณด้วยการตั้งค่าของ Recorded ไม่ได้ เพราะความหน่วงเกิดขึ้นก่อนเสียงจะมาถึงคุณ ให้ขอให้อีกฝ่ายใส่หูฟัง หรือบันทึกเฉพาะแทร็กไมโครโฟนของคุณแล้วยอมเสียเสียงฝั่งเขาไป อ่านเพิ่มเติมเรื่องการได้เสียงที่ใช้งานได้จากการประชุมได้ที่ การบันทึกประชุมและสัมภาษณ์ทางไกล
สาเหตุที่ 3: ไมโครโฟนถูกส่งกลับเข้าเอาต์พุต
ข้อนี้ดูเหมือนบั๊กของซอฟต์แวร์ แต่จริง ๆ แล้วคือการตั้งค่าที่คุณเปิดไว้เมื่อหลายเดือนก่อน
การเก็บเสียงระบบจะดึงจากสตรีมเอาต์พุต ดังนั้นเสียงไมโครโฟนไม่ควรปรากฏอยู่ในนั้น แต่การตั้งค่าบางแบบจงใจส่งไมโครโฟนกลับเข้าเอาต์พุตเพื่อให้คุณได้ยินเสียงตัวเอง
- Windows: ตัวเลือก “ฟังอุปกรณ์นี้” ในคุณสมบัติของไมโครโฟนจะเล่นเสียงไมค์ออกลำโพงหรือหูฟัง อะไรที่อยู่ในเอาต์พุตก็จะอยู่ในแทร็กเสียงระบบ เสียงคุณจึงถูกบันทึกสองครั้ง ครั้งหนึ่งจากไมค์ อีกครั้งจากเสียงวนกลับ
- macOS: ออดิโออินเทอร์เฟซที่เปิดมอนิเตอร์ด้วยซอฟต์แวร์ อุปกรณ์แบบหลายเอาต์พุตหรืออุปกรณ์รวม และไดรเวอร์เสียงเสมือนที่เหลือจากเวิร์กโฟลว์เก่า ให้ผลแบบเดียวกัน
- ทั้งสองระบบ: โปรแกรม DAW แอปสตรีมมิง หรือแอปประชุมที่เปิดค้างไว้พร้อมเปิดมอนิเตอร์ จะดันเสียงไมค์เข้าเอาต์พุตแม้ปิดหน้าต่างไปแล้ว
ปิดการมอนิเตอร์ หรือสลับเอาต์พุตกลับไปเป็นลำโพงหรือหูฟังธรรมดาก่อนเริ่มอัด Recorded ไม่ต้องใช้ไดรเวอร์เสียงเสมือนบนทั้งสองแพลตฟอร์ม โดยใช้ ScreenCaptureKit บน macOS และ WASAPI loopback บน Windows ซึ่งอ่านเอาต์พุตของระบบโดยตรง ถ้าคุณเคยติดตั้งอะไรอย่าง BlackHole ไว้สำหรับเครื่องมือเก่า ตัวนั้นน่าสงสัยที่สุด ความต่างของสองแพลตฟอร์มอยู่ในบทความ macOS กับ Windows ในการบันทึกหน้าจอ และปัญหาเสียงโดยรวมอยู่ใน คู่มือแก้ปัญหาการบันทึกหน้าจอ
สาเหตุที่ 4: ไม่ใช่เสียงก้อง แต่เป็นห้อง
ถ้าได้ยินเสียงเดียวที่มีหางตามมา ไม่ใช่สำเนาสองชุดที่แยกกันชัด นั่นคือเสียงสะท้อนของห้อง พื้นผิวแข็งและขนานกัน เช่น ผนังเปล่า โต๊ะกระจก ห้องที่ไม่มีของ จะสะท้อนเสียงกลับเข้าไมโครโฟนช้ากว่าเดิมไม่กี่มิลลิวินาที แล้วเสียงสะท้อนเหล่านั้นก็เบลอรวมกัน
Recorded ไม่ใส่ระบบตัดเสียงก้องหรือลดเสียงรบกวนใด ๆ มันเก็บสิ่งที่ไมโครโฟนส่งมาตรง ๆ นี่เป็นความตั้งใจ เพราะกระบวนการเหล่านั้นทำลายเสียงที่ดีอยู่แล้ว แต่ก็แปลว่าปัญหาของห้องต้องแก้ที่ห้อง
- เข้าใกล้ไมโครโฟนมากขึ้น ลดระยะลงครึ่งหนึ่งจะทำให้เสียงคุณเด่นกว่าเสียงสะท้อนอย่างชัดเจน
- หันไมโครโฟนออกจากผนังเปล่าด้านที่ใหญ่ที่สุดและออกจากหน้าจอ
- เพิ่มของนุ่ม ๆ เช่น พรม ผ้าม่าน ชั้นหนังสือ หรือแม้แต่เสื้อแจ็กเก็ตพาดเก้าอี้ด้านหลังคุณ
- ลดเกนขาเข้าแล้วพูดใกล้ขึ้น ดีกว่าเร่งเกนแล้วนั่งห่าง
อ่านเรื่องการวางไมค์และระดับเสียงเพิ่มได้ที่ แนวทางที่ดีในการบันทึกเสียง
จับให้ได้ก่อนอัดจริง
การตรวจทั้งหมดใช้เวลาสามสิบวินาที
- ใส่หูฟัง
- ในหน้าต่างหลัก เปิดเฉพาะแหล่งเสียงที่จำเป็นจริง ๆ เนื้อหาที่มีแต่เสียงบรรยายต้องการแค่ไมโครโฟน ส่วนเดโมที่มีการเล่นวิดีโอต้องใช้ทั้งสองอย่าง
- ดูมิเตอร์ ปุ่มไมโครโฟนจะแสดงระดับเสียงขณะคุณพูด และปุ่มเสียงระบบจะแสดงขณะมีอะไรเล่นอยู่
- อัดสิบวินาที พูดหนึ่งประโยค เล่นอะไรที่มีเสียง แล้วพูดอีกหนึ่งประโยค
- ระหว่างอัด หน้าต่างควบคุมจะแสดงตัวบ่งชี้รูปคลื่นแยกกันสำหรับไมโครโฟนและเสียงระบบ ถ้ารูปคลื่นฝั่งเสียงระบบขยับตอนคุณพูดโดยที่ไม่มีอะไรเล่นอยู่ แปลว่าเสียงคุณกำลังเข้าไปในเอาต์พุต นั่นคือสาเหตุที่ 1 หรือ 3
- เปิดฟังไฟล์ทดสอบก่อนเริ่มอัดจริง
สิ่งที่ยังแก้ได้ในตัวตัดต่อ
เพราะไมโครโฟนและเสียงระบบถูกแยกกันไว้จนจบกระบวนการ เทคที่มีเสียงก้องจึงไม่ได้เสียไปทั้งหมดเสมอไป
เลือกเซกเมนต์บนไทม์ไลน์แล้วเปิดแท็บ เซกเมนต์ แต่ละเซกเมนต์จะมีการควบคุม เสียงระบบ และ ไมโครโฟน แยกจากกัน พร้อมแถบเลื่อนระดับเสียงและปุ่มปิดเสียงของตัวเอง ถ้าเสียงซ้อนเกิดจากเสียงระบบเก็บเสียงลำโพงขณะคุณบรรยาย ให้ปิดเสียงแทร็กระบบในเซกเมนต์ที่ต้องการเฉพาะเสียงพูด และเปิดไว้เฉพาะช่วงที่วิดีโอเดโมเล่นอยู่ รูปคลื่นบนไทม์ไลน์ช่วยหาจุดแบ่งได้ โดยเสียงระบบวาดอยู่ครึ่งบนและไมโครโฟนอยู่ครึ่งล่าง
สิ่งที่ทำไม่ได้คือการแยกสำเนาสองชุดที่ผสมอยู่ในแทร็กเดียวกันแล้ว ถ้าเสียงคุณเข้าไมโครโฟนไปสองครั้ง ทั้งสองชุดอยู่ในไฟล์เสียงไมโครโฟน และไม่มีการปรับระดับเสียงใดลบชุดหนึ่งออกได้ ช่วงนั้นต้องอัดใหม่หรือตัดทิ้ง ดูเพิ่มที่ การตัดและเล็มวิดีโอบันทึกหน้าจอ
สรุปสั้น ๆ
ใส่หูฟัง ปิดเสียงระบบเมื่อไม่จำเป็น ตรวจว่าไม่มีอะไรส่งไมโครโฟนกลับเข้าเอาต์พุต อัดสิบวินาทีแล้วฟังก่อนจะลงมืออัดยาวยี่สิบนาที
ถ้าคุณกำลังตั้งค่าครั้งแรก ดาวน์โหลด Recorded แล้วลองทดสอบสิบวินาที ภายในหนึ่งนาทีคุณจะรู้ว่าเส้นทางเสียงของคุณสะอาดหรือไม่